การจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องให้อย่างยั่งยืนภายใต้การเพิ่มขึ้นของความผันผวนของสภาพภูมิอากาศ

ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศทั้งทางตรงและทางอ้อมจากมาตรการการลดก๊าซเรือนกระจก ได้ส่งผลอย่างมีนัยสำคัญต่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ ในทางตรง การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศในระยะสั้นได้นำมาซึ่งการเพิ่มความถี่และความรุนแรงของสภาวะอากาศสุดขั้ว เช่น อุทกภัยและความแห้งแล้ง ในทางอ้อม การที่ประชาคมโลกได้ร่วมกันอย่างเข้มข้นในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเพื่อให้สามารถบรรลุเป้าหมายของความตกลงปารีส เช่น การลดก๊าซเรือนกระจกตามเป้าหมายความเป็นกลางคาร์บอนหรือการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ เป็นตัวเร่งให้บูรณาการประเด็นการลดและการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเข้ากับแผนการพัฒนาทุกระดับ เหล่านี้เป็นตัวบ่งชี้ที่ชัดเจนถึงความสำคัญของปัญหาการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ ที่ส่งผลกระทบกบการพัฒนาประเทศในทุกๆมิติ

ในส่วนของประเทศไทย การศึกษาที่ผ่านมาพบว่า มีแนวโน้มของการเกิดอุทกภัยและความแห้งแล้งเพิ่มมากขึ้น ทำให้จำเป็นต้องแสวงหาแนวทางในการตั้งรับให้เหมาะสมกับบริบทของประเทศและบริบทของพื้นที่ ชุดโครงการนี้ มุ่งเน้นที่จะผลิตองค์ความรู้ใหม่และสังเคราะห์ข้อมูลที่เกี่ยวข้องเพื่อสนับสนุนการพัฒนาอย่างยั่งยืนเชิงพื้นที่และการปรับตัวจากผลกระทบการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ โดยมุ่งเน้นศึกษาประเด็นการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่อ่อนไหวและภายใต้ความผันผวนของสภาพภูมิอากาศและการสร้างข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาที่ยั่งยืน คือการใช้ประโยชน์ที่ดินและการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยมีพื้นที่ศึกษาคือบริเวณทุ่งกุลาร้องไห้ เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่มีความอ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ โดยเฉพาะความแห้งแล้ง อีกทั้งข้อมูลพื้นฐานต่างๆ โดยเฉพาะการปล่อยก๊าซเรือนกระจกยังไม่มีหรือมีน้อยมากจึงไม่เพียงพอที่จะนำมาขับเคลื่อนการพัฒนาสู่เป้าหมายความยั่งยืนได้ โดยชุดโครงการนี้ประกอบด้วยโครงการย่อย 6 โครงการมีวัตถุประสงค์โดยรวมคือ 1) เพื่อให้ทราบระดับความละเอียดเชิงพื้นที่ที่เหมาะสมในการคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงตัวแปรทางภูมิอากาศ เช่น ฝน อุณหภูมิ ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ 2) เพื่อให้ทราบระดับความละเอียดเชิงพื้นที่ของการใช้ระโยชน์ที่ดินและการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดิน ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการน้ำและการวางรากฐานการประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ 3) เสนอแนะแนวทางที่เหมาะสมกับบริบทพื้นที่และผลจากการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศในการจัดการความเสี่ยงน้ำท่วมน้ำแล้งในบริเวณทุ่งกุลาร้องไห้

โครงการย่อยทั้ง 6 โครงการนี้ทำวิจัยในประเด็นต่างๆที่สอดประสานกันเพื่อตอบวัตถุประสงค์ในภาพรวมของชุดโครงการ ได้แก่ ประเด็นวิจัยเรื่องความละเอียดเชิงพื้นที่ของการใช้ประโยชน์ที่ดิน การพยากรณ์อากาศ และ ความแห้งแล้ง ซึ่งข้อมูลที่มีอยู่ในปัจจุบันยังไม่มีความละเอียดเชิงพื้นที่และความถูกต้องเพียงพอ ส่งผลให้การนำผลจากการวิจัยไปใช้ประโยชน์ในระดับพื้นที่มีข้อจำกัด (เช่น ความละเอียดเชิงพื้นที่ของการพยากรณ์ความแห้งแล้งที่ 20 ตารางกิโลเมตร ทั้งๆที่ในความเป็นจริงความแห้งแล้งไม่ได้เกิดทั่วทั้งพื้นที่นี้) นอกจากนี้การบริหารจัดการน้ำจำเป็นต้องมีข้อมูลเกี่ยวกับลักษณะเชิงกายภาพและบริบทของพื้นผิวที่มีอิทธิพลต่อการบริหารจัดการน้ำ (การกระจายดินเค็ม/แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงของคราบเกลือ การคายระเหย การไหลของน้ำ/ลักษณะทางชลศาสตร์) ในระดับความละเอียดที่สอดคล้องกับลักษณะอากาศ ซึ่งข้อมูล/องค์ความรู้เหล่านี้จำเป็นต้องสร้างมาจากการวิจัยและขั้นตอนทางวิทยาศาสตร์ เพื่อให้ความเชื่อมั่นในการนำไปใช้ในขั้นตอนการปฏิบัติงานเชิงพื้นที่ต่อไป โดยผลที่คาดจะได้รับโดยตรงจากงานวิจัยชิ้นนี้คือ องค์ความรู้ใหม่ ผลงานตีพิมพ์ในวารสารระดับนานาชาติ  ต้นแบบของการนำเทคโนโลยีระยะไกลมาปรับใช้กับการบริหารจัดการน้ำและความเสี่ยงจากผลกระทบการเปลี่ยนแปงภูมิอากาศเชิงพื้นที่ และ ข้อมูลการใช้ประโยชน์/การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่เชื่อมโยงกับการบริหารจัดการน้ำและดูดซับ/ปล่อยคาร์บอนและก๊าซเรือนกระจกของทุ่งกุลาร้องไห้