การพัฒนาอาสาสมัครสาธารณสุขหมู่บ้าน (อสม.) เพื่อยกระดับการให้บริการสุขภาพมูลฐานสำหรับชุมชนในพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน

    ชุดโครงการ “การพัฒนาอาสาสมัครสาธารณสุขหมู่บ้าน (อสม.) เพื่อยกระดับการให้บริการสุขภาพมูลฐานสำหรับชุมชนในพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน” มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ 1)พัฒนานวัตกรสาธารณสุข หรือ “ซุปเปอร์อสม.” ประจำหมู่บ้านเพื่อเพิ่มคุณภาพการบริการสาธารณสุขพื้นฐานของคนบนพื้นที่สูง   2)พัฒนาสื่อที่เหมาะสมสำหรับซุปเปอร์ อสม.บนพื้นที่สูง และสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องให้กับชุมชน และ 3)สร้างกลไกการบริหารจัดการการให้บริการยาพื้นฐานกับชุมชนบนพื้นที่สูง  โดยมีเป้าหมายให้ เกิดกลไกพึ่งตนเองในการดูแลด้านสุขภาพที่ถูกต้องให้กับประชาชนในพื้นที่ห่างไกล โดยมีกลยุทธ์ในการสร้าง ซุปเปอร์ อสม. จากอสม.เดิม/ชาวบ้านจิตอาสา ให้มีสมรรถนะที่เหมาะสมกับโจทย์สุขภาพในพื้นที่ ภายใต้การควบคุมความถูกต้องทางการแพทย์จากรพสต./รพ. ในพื้นที่ โดยการสนับสนุนทางวิชาการและรูปแบบการสร้างกลไกจากทีมวิจัยของโครงการ   วิธีการดำเนินงานวิจัยประกอบด้วย การเชื่อมโยงประสานแผนกับเครือข่าย การคัดเลือกและสร้างความสามารถซุปเปอร์อสม. คู่ขนานไปกับการทำสื่อสำหรับการเรียนรู้ของซุปเปอร์อสม.และการสร้างความสามารถในการทำสื่อให้กับคนในพื้นที่ เพื่อใช้แลกเปลี่ยน สื่อสาร ความรู้และวิธีปฏิบัติที่ถูกต้องกับประชาชนในพื้นที่   ขณะเดียวกันก็ดำเนินการสร้างกลไกการบริหารจัดการเครื่องมือที่สำคัญสำหรับให้ซุปเปอร์อสม.นำไปใช้ในการทำหน้าที่ ได้แก่กระเป๋ายาเคลื่อนที่รวมถึงเวชภัณฑ์ที่จำเป็นให้เกิดการเติมเต็มเข้าไปในกระเป๋ายาเคลื่อนที่ตลอดเวลา

    รูปแบบ กลไกการเรียนรู้ของซุปเปอร์อสม.และชุมชน โครงการฯ สร้างพื้นที่การเรียนรู้ทั้งแบบ Onclass คือฝึกปฏิบัติในรพ.หรือรพสต. จากนั้นนำไปปฏิบัติจริงในพื้นที่รพสต.โดยการควบคุมจากรพสต. ในแบบ Onsite จนแน่ใจว่าปฏิบัติได้อย่างถูกต้องจึงปล่อยให้กลับไปปฏิบิติงานในชุมชนของตนเอง  โดยมีกลไกในการสื่อสารกับรพสต./รพ./ทีมวิจัยอย่างใกล้ชิด ในการแลกเปลี่ยน การรายงานผลการปฏิบัติ หรือเมื่อต้องการคำปรึกษา  ในแบบOnline  มีเวทีการแลกเปลี่ยน สรุปบทเรียน และการประเมินสมรรถนะของซุปเปอร์อสม.เพื่อให้เกิดความมั่นใจในคุณภาพในการปฏิบัติงานของ ซุปเปอร์อสม. จนกลายเป็นนวัตกรสาธารณสุขต่อไป

    ข้อมูลผลการดำเนินงานของชุดโครงการนี้จะไปนำเสนอต่อผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง องค์กรส่วนท้องถิ่น หน่วยงานสาธารณสุขระดับต่างๆ เพื่อผลักดันเชิงนโยบายให้เกิดการนำไปปรับใช้ในพื้นที่ห่างไกลอื่นๆ ต่อไป