ฐานข้อมูลชุมชนเพื่อรับมือมลพิษข้ามพรมแดนใน อ.เฉลิมพระเกียรติ จ.น่าน

มลพิษข้ามพรมแดนในพื้นที่ชายแดนไทย–ลาวเป็นความท้าทายสำคัญที่ส่งผลต่อความมั่นคงทางสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และวิถีชีวิตของชุมชนท้องถิ่น โดยเฉพาะอำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่อาจได้รับผลกระทบจากแหล่งมลพิษหลายปัจจัยร่วมกัน รวมถึงกิจกรรมการพัฒนาพลังงานข้ามพรมแดน ชุมชนในพื้นที่ประกอบด้วยกลุ่มชาติพันธุ์ที่พึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติเป็นฐานหลักในการดำรงชีวิต จึงมีความเปราะบางต่อความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อม ขณะเดียวกัน การขาดข้อมูลพื้นฐานด้านสังคม เศรษฐกิจ และสุขภาพที่เป็นระบบ ได้จำกัดศักยภาพของชุมชนในการเตรียมความพร้อมและรับมือกับความเสี่ยงดังกล่าว งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาฐานข้อมูลชุมชนแบบบูรณาการ สำหรับการประเมินและเฝ้าระวังความเสี่ยงจากมลพิษข้ามพรมแดน โดยใช้ข้อมูลจากการสำรวจภาคสนามและข้อมูลทุติยภูมิ วิเคราะห์ด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) ควบคู่กับกรอบแนวคิด Ecological Footprint และ Biocapacity ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าฐานข้อมูลชุมชนมีบทบาทสำคัญในการเสริมสร้างศักยภาพของชุมชนในการติดตาม สื่อสาร และจัดการความเสี่ยงจากมลพิษ รวมทั้งสนับสนุนการบูรณาการข้อมูลเข้าสู่กระบวนการกำกับดูแลของท้องถิ่นและการกำหนดนโยบายด้านสิ่งแวดล้อม งานวิจัยนี้มิได้มุ่งระบุแหล่งกำเนิดมลพิษจากกิจกรรมใดกิจกรรมหนึ่ง หากแต่เน้นการเฝ้าระวังความเสี่ยง การบูรณาการข้อมูล และการเตรียมความพร้อมของชุมชนภายใต้บริบทมลพิษข้ามพรมแดนที่มีความซับซ้อน